Các dự án nhà ở xã hội sẽ được bố trí tại các vị trí thuận lợi về giao thông, gắn với khu công nghiệp, khu đô thị, bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội thiết yếu như trường học, y tế, dịch vụ công cộng nhằm đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp và công nhân lao động.

Theo UBND tỉnh Phú Thọ, để hoàn thành mục tiêu này, tỉnh đang đẩy mạnh cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư phát triển nhà ở xã hội.

Các thủ tục về giao đất, giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng, kinh doanh, mua bán nhà ở xã hội sẽ được thực hiện theo hướng rút gọn, công khai, minh bạch và giảm tối đa thời gian xử lý hồ sơ.

Cùng với đó, tỉnh nghiên cứu ban hành các cơ chế ưu đãi thực chất, đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia phát triển nhà ở xã hội, nhất là các dự án theo mô hình xanh, tiết kiệm năng lượng, phát thải carbon thấp và phát triển bền vững.

Các chính sách liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào dự án cũng sẽ được rà soát, hoàn thiện nhằm tạo quỹ đất sạch và giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, tỉnh sẽ nghiên cứu cơ chế hỗ trợ tín dụng, ưu tiên bố trí ngân sách và bổ sung chức năng quỹ nhà ở cho Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh để tăng nguồn lực cho phát triển nhà ở xã hội. Ngân hàng Chính sách xã hội được giao triển khai hiệu quả các chương trình cho vay ưu đãi đối với các đối tượng thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Tỉnh tiếp tục rà soát nghiêm việc dành quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị để phát triển nhà ở xã hội theo đúng quy định pháp luật. Đối với các dự án chậm triển khai, sử dụng đất không hiệu quả hoặc không thực hiện đúng cam kết, cơ quan chức năng sẽ kiên quyết thu hồi quỹ đất để lựa chọn nhà đầu tư khác có đủ năng lực thực hiện.

Đáng chú ý, tỉnh chủ trương phát triển đa dạng loại hình nhà ở xã hội, bao gồm nhà ở cho thuê, thuê mua, ký túc xá, nhà lưu trú công nhân nhằm phù hợp với khả năng chi trả của từng nhóm đối tượng; trong đó, ưu tiên tăng tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê được xem là hướng đi phù hợp nhằm giảm áp lực tài chính cho người lao động thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp.

Bên cạnh việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người dân, tỉnh cũng yêu cầu siết chặt công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực nhà ở xã hội nhằm ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách.

Các sở, ngành chức năng sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra việc sử dụng quỹ đất, tiến độ dự án, hoạt động bán, cho thuê và sử dụng căn hộ nhà ở xã hội; xử lý nghiêm các sai phạm, bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục đích.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, trong đó có nhà ở xã hội, cũng được đẩy nhanh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tăng tính minh bạch trong quá trình triển khai.

Cùng với đó, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin sẽ được đẩy mạnh trong quản lý, theo dõi và giám sát các dự án nhà ở xã hội.

Theo ông Vũ Việt Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, để hoàn thành mục tiêu lớn về phát triển nhà ở xã hội, UBND tỉnh vừa giao Sở Xây dựng làm đầu mối, chịu trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, đôn đốc triển khai kế hoạch; rà soát quỹ đất, phân loại dự án, xây dựng chương trình phát triển nhà ở đến năm 2030 và tham mưu các cơ chế, chính sách phù hợp.

Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, Thanh tra tỉnh tập trung tháo gỡ vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng và kiểm tra việc sử dụng quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội; nghiên cứu cơ chế ưu đãi, bố trí nguồn vốn, hỗ trợ tín dụng và tháo gỡ khó khăn cho các dự án chậm tiến độ; tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm và trục lợi chính sách.

Chính quyền các xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp trong công tác giải phóng mặt bằng, rà soát nhu cầu thực tế của người dân và đôn đốc chủ đầu tư thực hiện dự án đúng tiến độ.

Theo Sở Xây dựng, tính đến hết quý I/2026, toàn tỉnh có 22 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với tổng quy mô 17.244 căn hộ; trong đó, 5 dự án đã hoàn thành với 2.107 căn; 17 dự án đang triển khai với 15.137 căn. Dự kiến trong năm 2026, các dự án này sẽ hoàn thành thêm khoảng 4.244 căn hộ.

Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án và khả năng hoàn thành chỉ tiêu theo kế hoạch.

Một trong những vướng mắc lớn là công tác quy hoạch và bố trí quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội. Nhiều khu đất chưa bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ hoặc chưa phù hợp với quy hoạch phát triển đô thị và khu công nghiệp.

Việc triển khai quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội trong các dự án khu đô thị, nhà ở thương mại còn chậm do vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, xác định nguồn gốc đất và thủ tục đầu tư.

Một số dự án đã được giao đất nhưng chủ đầu tư chậm triển khai xây dựng hoặc chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý, dẫn đến quỹ đất phát triển nhà ở xã hội chưa được khai thác hiệu quả.

Với quyết tâm chính trị cao cùng hệ thống giải pháp đồng bộ, tỉnh Phú Thọ kỳ vọng tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác phát triển nhà ở xã hội, từng bước hiện thực hóa mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở an toàn, ổn định; góp phần xây dựng địa phương phát triển bền vững, văn minh và hiện đại.