Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP Hồ Chí Minh (IEEr ) vừa kiến nghị bỏ quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, xã để cải cách quản lý đất đai, tạo thuận lợi cho đầu tư và phát triển.
Phù hợp với thực tế
Viện IEEr cho rằng bỏ quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và cấp xã là một cải cách hành chính lớn, nhưng không làm mất vai trò quản lý nhà nước. Thực tế, quy hoạch cấp tỉnh, xã đang là rào cản trong đầu tư xây dựng khi có tới 90% quy hoạch không được thực hiện hoặc phải điều chỉnh. Đây là tình trạng phổ biến tại các thành phố lớn như TP Hồ Chí Minh, nơi nhu cầu thực tế về sử dụng đất luôn lớn hơn kỳ vọng trong quy hoạch. Việc phủ kín các quy hoạch 1/500 hay 1/2000 không khắc phục được tình trạng vi phạm xây dựng hay bế tắc khi phân chia đất cản trở phát triển đô thị.
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện IEEr, phân tích rằng kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, cấp tỉnh và cấp xã đủ để quản lý nhà nước về đất đai mà việc bỏ quy hoạch cấp tỉnh và cấp xã không ảnh hưởng tới phát triển đô thị lớn. Quy hoạch lộ giới đường, công viên hay công trình công cộng cũng thường bị chậm trễ hoặc không thực hiện được do vướng quy hoạch cấp địa phương. Việc tập trung vào kế hoạch sử dụng đất sẽ tạo sự linh hoạt hơn cho chính quyền hai cấp, tránh tình trạng quy hoạch ban hành xong phải điều chỉnh liên tục gây phức tạp trong công tác quản lý.
Việc cải tổ cơ chế quy hoạch cũng hướng tới phù hợp với Nghị quyết 18 của Bộ Chính trị về đổi mới thể chế chính sách đất đai khi yêu cầu quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải thống nhất từ trung ương đến địa phương. Trong đó, cấp xã tập trung vào kế hoạch sử dụng đất 5 năm, thay cho quy hoạch 10 năm, nhằm tăng tính thực tiễn, đáp ứng nhanh các biến động về đất đai trong phát triển kinh tế - xã hội.
Thêm nguồn thu mới
Bên cạnh kiến nghị bỏ quy hoạch cấp tỉnh, xã, Viện IEEr còn đề xuất thiết lập nguồn thu phí nhà đất thay thế thuế thổ trạch hiện hành, qua đó duy trì nguồn thu ổn định cho ngân sách từ quản lý đất đai. Theo đề xuất của TS Phạm Viết Thuận, người dân sẽ nộp phí đất ở và phí công trình kiến trúc đô thị dựa trên kế hoạch sử dụng đất và quản lý kiến trúc đô thị, tự đăng ký xây dựng tại UBND phường, xã.
Cơ chế thu phí nhà đất được phân theo loại nhà (nhà cấp 1 đến cấp 4), với nhà cấp 4 được miễn phí. Mức thu dự kiến từ 0,01% giá đất ở theo bảng giá do UBND tỉnh ban hành và 0,5% giá trị nhà khi hoàn công. Đây được coi là nguồn thu bổ sung bền vững, ổn định hơn so với việc tăng bảng giá đất theo Luật Đất đai 2024, vốn gây áp lực lớn cho nhà đầu tư và người dân do giá thuê đất cao và thuế chuyển mục đích đất bằng 100% bảng giá đất.
Viện cũng kiến nghị áp dụng hệ số điều chỉnh K trong xây dựng bảng giá đất để đảm bảo biên độ tăng/giảm từ 3-5% mỗi lần điều chỉnh, nhằm tránh tăng đột biến, ổn định kinh tế vĩ mô dài hạn. Đây là biện pháp khoa học giúp điều chỉnh giá đất phù hợp thực tiễn thị trường và giảm thiểu tác động tiêu cực đến việc thu hồi phục vụ các dự án phát triển.
Bình luận về đề xuất này, các chuyên gia cho rằng, việc bỏ quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh và xã, đồng thời cải cách nguồn thu từ đất đai bằng cơ chế thu phí nhà đất, là giải pháp toàn diện nhằm tháo gỡ những vướng mắc lâu nay trong quản lý đất đai, thúc đẩy đầu tư và phát triển đô thị. Đây đồng thời cũng là bước đi quan trọng để hiện thực hóa các chủ trương đổi mới thể chế trong lĩnh vực đất đai, nâng cao năng lực quản lý cho chính quyền địa phương và đảm bảo sự công bằng, hiệu quả trong khai thác tài nguyên đất.
Việc này nếu được thực thi đúng hướng sẽ mở ra cơ hội đột phá cho thị trường bất động sản, giảm thiểu rào cản pháp lý gây ra bởi các quy hoạch không khả thi, đồng thời giúp tăng cường nguồn thu ngân sách bền vững hỗ trợ phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để thành công cần sự phối hợp đồng bộ, minh bạch trong triển khai, cùng với sự giám sát chặt chẽ từ phía các cơ quan quản lý nhà nước. Nghĩa Trần
Bộ Xây dựng chỉ đạo quyết liệt việc tháo gỡ vướng mắc về nguồn vật liệu xây dựng nhằm thúc đẩy tiến độ thi công dự án cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh.
Cục quản lý chuyên ngành kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Sở Xây dựng tỉnh Ninh Bình chỉ đạo nhà thầu, tư vấn giám sát tập trung mọi nguồn lực đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành dự án trước ngày 30/6/2026.
Qua rà soát ban đầu, 12/54 xã tại TP Hồ Chí Minh đáp ứng tiêu chí chuyển lên phường. Kết quả đang được Sở Nội vụ thẩm định, hoàn thiện đề án theo quy định.
UBND tỉnh Lâm Đồng vừa tổ chức cuộc họp với các đơn vị liên quan về tình hình thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án khu công nghiệp Sơn Mỹ 1 và khu công nghiệp Sơn Mỹ 2 giai đoạn 1; đây là dự án trọng điểm ven biển của tỉnh Lâm Đồng để thu hút đầu tư.
Vui lòng gửi phản ánh của bạn để chúng tôi hỗ trợ hoặc cải thiện giúp tăng trải nghiệm cho bạn.
Chào mừng đến với Chuyên trang Bất động sản của thời báo VTV
Bạn chưa có tài khoản? Đăng kí ngay
Bạn đã có tài khoản? Đăng nhập