Phú Thọ gỡ “điểm nghẽn”, tăng tốc phát triển nhà ở xã hội

Trước yêu cầu cấp bách về đảm bảo an sinh xã hội và cân đối thị trường bất động sản, tỉnh Phú Thọ đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, thể hiện quyết tâm cao trong việc đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn.

Theo Sở Xây dựng, tính đến hết quý I/2026, toàn tỉnh có 22 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với tổng quy mô 17.244 căn hộ; trong đó, 5 dự án đã hoàn thành với 2.107 căn; 17 dự án đang triển khai với 15.137 căn. Dự kiến trong năm 2026, các dự án này sẽ hoàn thành thêm khoảng 4.244 căn hộ.

Đáng chú ý, từ năm 2025 đến nay, Phú Thọ đã khởi công 13 dự án nhà ở xã hội với tổng số 12.688 căn, con số cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong công tác phát triển phân khúc nhà ở đặc thù này. Không dừng lại ở đó, nguồn cung trong tương lai tiếp tục được “bơm” thêm khi có 14 dự án đang ở các giai đoạn chuẩn bị đầu tư, với tổng quy mô hơn 12.800 căn hộ.

Nếu các dự án này được triển khai đúng tiến độ trong năm 2026, tỉnh có thể hoàn thành thêm khoảng 6.108 căn hộ, cơ bản đáp ứng chỉ tiêu Chính phủ giao. Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực đó vẫn là áp lực lớn về tiến độ, chất lượng và tính bền vững của chương trình phát triển nhà ở xã hội.

Thực tế cho thấy, dù được xác định là lĩnh vực ưu tiên, nhưng nhiều dự án nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là về nguồn vốn tín dụng. Do chính sách tín dụng chưa thuận lợi cho các chủ đầu tư tiếp cận vốn, trong khi đó các dự án nhà ở xã hội lại thuộc lớn vào vốn vay. Bên cạnh đó, tiến độ giải ngân các gói tín dụng ưu đãi còn chậm, chưa theo kịp nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và người dân.

Một yếu tố khác tác động mạnh đến tiến độ dự án là sự biến động của giá nguyên vật liệu và chi phí nhân công. Trong thời gian qua, giá vật liệu xây dựng tăng trung bình từ 20–30%, kéo theo tổng mức đầu tư tăng cao. Tuy nhiên, giá bán nhà ở xã hội lại bị khống chế theo quy định, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp, thậm chí không đảm bảo, làm giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Không chỉ vậy, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, khâu then chốt quyết định tiến độ dự án vẫn còn nhiều vướng mắc. Đặc biệt, đối với quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội trong các dự án thương mại, một số chủ đầu tư chưa thực sự quan tâm do không mang lại lợi nhuận chính. Việc xác định giá bồi thường chưa sát với thị trường cũng dẫn đến khiếu nại, kéo dài thời gian bàn giao mặt bằng.

Ngoài ra, các quy định về trình tự, thủ tục điều chỉnh quy hoạch, chương trình phát triển nhà ở theo Nghị định 192/2025/NĐ-CP còn tương đối phức tạp, yêu cầu nhiều bước, nhiều cấp thẩm định, khiến thời gian chuẩn bị đầu tư bị kéo dài.

Trước thực trạng trên, ông Vũ Việt Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội đã có nhiều buổi kiểm tra thực tế và đưa ra các chỉ đạo đối với các sở, ngành, địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ triển khai.

Trong đó, tỉnh giao cho Sở Xây dựng khẩn trương hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đầu tư nhà ở xã hội; đẩy nhanh điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021–2030 và xây dựng kế hoạch giai đoạn 2026–2030; đặc biệt triển khai cơ chế “luồng xanh” theo Quyết định 968/QĐ-UBND, cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho các dự án nhà ở xã hội. Cùng với đó, Sở Xây dựng sẽ công khai quỹ đất, tăng cường kiểm tra, kiên quyết đề xuất thu hồi quỹ đất 20% đối với các chủ đầu tư chậm triển khai; đồng thời hướng dẫn xác định giá bán phù hợp với biến động thị trường.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tập trung tháo gỡ vướng mắc về đất đai, đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đồng thời, tăng cường kiểm tra việc sử dụng đất tại các dự án, kiên quyết tham mưu thu hồi đối với các trường hợp chậm triển khai hoặc sử dụng đất không hiệu quả.

Sở Tài chính đóng vai trò then chốt trong việc khơi thông nguồn vốn. Ngoài việc rà soát, đề xuất tháo gỡ khó khăn cho các dự án, đơn vị này còn phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh để thúc đẩy các chương trình tín dụng hỗ trợ nhà ở xã hội. Đặc biệt, việc nghiên cứu cơ chế ủy thác vốn từ ngân sách địa phương qua Ngân hàng Chính sách xã hội được xem là giải pháp quan trọng nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho cả chủ đầu tư và người mua nhà.

Thanh tra tỉnh sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách, đảm bảo nhà ở xã hội được phân bổ đúng đối tượng, tránh tình trạng trục lợi. Đồng thời, kiến nghị các chế tài đủ mạnh để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Sở Nội vụ cũng được giao rà soát các đối tượng chính sách, đặc biệt là người có công với cách mạng chưa được hỗ trợ về nhà ở, từ đó tham mưu lộ trình giải quyết phù hợp. Việc nghiên cứu bổ sung chức năng cho Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh nhằm thực hiện nhiệm vụ của Quỹ nhà ở cấp tỉnh cũng là một hướng đi đáng chú ý.

UBND các xã, phường được yêu cầu chịu trách nhiệm toàn diện về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; đồng thời chủ động phối hợp với các chủ đầu tư để đẩy nhanh tiến độ dự án.

Với hàng loạt giải pháp đồng bộ, quyết liệt từ cấp tỉnh đến cơ sở, Phú Thọ đang từng bước tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc phát triển nhà ở xã hội, góp phần ổn định thị trường bất động sản và đảm bảo an sinh cho người dân thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng chính sách trên địa bàn.

Với quyết tâm chính trị cao và cách làm bài bản, tỉnh Phú Thọ được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong phát triển nhà ở xã hội trong thời gian tới, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, ổn định thị trường bất động sản và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.