Nhà ở cho thuê là ưu tiên chiến lược phát triển mới của TP Hồ Chí Minh

Ưu tiên từ thực tiễn

Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh sáng 13/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh yêu cầu Thành phố tập trung phát triển nhà ở cho thuê và xác định đây là một ưu tiên chiến lược trong giai đoạn phát triển mới. Chỉ đạo này không chỉ xuất phát từ nhu cầu cấp bách về chỗ ở của người dân mà còn phản ánh cách tiếp cận mới trong giải quyết bài toán an cư tại đô thị lớn nhất cả nước.

 

Nhiều năm qua, chính sách nhà ở tại Việt Nam chủ yếu hướng đến mục tiêu sở hữu. Tuy nhiên, thực tiễn tại TP Hồ Chí Minh cho thấy một bộ phận rất lớn người lao động, công nhân, chuyên gia trẻ và lao động nhập cư chưa đủ khả năng tích lũy để mua nhà. Nhu cầu trước mắt của họ là một nơi ở ổn định với chi phí phù hợp để yên tâm làm việc và gắn bó lâu dài với Thành phố.

Những con số được Thành ủy TP Hồ Chí Minh báo cáo đã phản ánh rõ áp lực này. Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2030 xác định nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn lên tới khoảng 1 triệu căn hộ. Trong khi đó, mục tiêu phát triển nhà ở xã hội của Thành phố là 199.400 căn trong cả giai đoạn. Từ năm 2021 đến năm 2025, Thành phố mới hoàn thành 17.902 căn. Riêng năm 2026 đặt mục tiêu phát triển khoảng 27.000 căn.

Khoảng cách rất lớn giữa nhu cầu và nguồn cung cho thấy nếu chỉ dựa vào mô hình nhà ở để bán thì khó giải quyết được bài toán chỗ ở cho số đông người lao động. Trong bối cảnh đó, phát triển nhà ở cho thuê trở thành một lựa chọn hợp lý, vừa giảm áp lực sở hữu nhà, vừa tạo thêm cơ hội tiếp cận chỗ ở với chi phí thấp hơn.

Đáng chú ý, TP Hồ Chí Minh đã đặt mục tiêu phát triển 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê trong giai đoạn 2026-2030. Nhiều doanh nghiệp lớn cùng các đơn vị nhà nước cũng đã đăng ký phát triển hơn 99.000 căn nhà ở cho thuê. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy khu vực tư nhân đã bắt đầu nhìn thấy tiềm năng của phân khúc này khi có định hướng chính sách rõ ràng.

Chỉ đạo của Thủ tướng cũng mang một ý nghĩa quan trọng khác khi yêu cầu Thành phố mạnh dạn đề xuất những cơ chế, chính sách và cách làm mới từ thực tiễn mà quy định hiện hành chưa có. Đây là cách tiếp cận phù hợp với vai trò đầu tàu của TP Hồ Chí Minh, nơi thường xuyên đối mặt với những vấn đề phát triển mới và cần những giải pháp đột phá để tháo gỡ.

Khơi thông nguồn lực lớn

Để phát triển nhà ở cho thuê trên quy mô lớn, vấn đề quan trọng nhất không nằm ở nhu cầu mà ở cơ chế huy động nguồn lực. Vì vậy, chỉ đạo của Thủ tướng về việc trước mắt sử dụng vốn nhà nước và về lâu dài phải có chính sách mạnh để thu hút nguồn lực tư nhân được xem là hướng đi mang tính quyết định.

Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đã kiến nghị 3 nhóm cơ chế trọng tâm liên quan đến đất đai, tài chính tín dụng và quản lý phát triển nhà ở. Thành phố đề xuất được giao chủ đầu tư trực tiếp đối với quỹ đất công phù hợp quy hoạch, không thực hiện đấu giá hoặc đấu thầu đối với các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân. Thành phố cũng kiến nghị miễn, giảm tiền sử dụng đất trong 5 đến 10 năm đầu, nghiên cứu cơ chế giảm lãi suất vay khoảng 2 đến 3% so với mặt bằng chung, đồng thời cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở để tránh lãng phí nguồn lực.

Nguồn: UBND TP Hồ Chí Minh. Đồ họa: TM

Những đề xuất này xuất phát từ thực tiễn triển khai dự án. Chi phí đất đai, vốn vay và thủ tục đầu tư hiện vẫn là những rào cản lớn khiến nhiều doanh nghiệp chưa mặn mà với nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Nếu không có các chính sách đủ sức hấp dẫn, rất khó tạo ra một thị trường phát triển bền vững.

Trả lời các kiến nghị của Thành phố, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết nhiều nội dung đã được quy định trong Nghị định số 192/2025/NĐ-CP, Nghị quyết số 201 của Quốc hội và Nghị định số 95/2024/NĐ-CP. Đồng thời, Bộ Xây dựng đang tiếp tục nghiên cứu bổ sung các chính sách ưu đãi về tiền sử dụng đất, thuế và lãi suất cho nhà đầu tư cũng như người thuê nhà ở xã hội.

Điều đó cho thấy khung pháp lý cơ bản đã được hình thành. Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện quyết liệt và linh hoạt hơn để các chính sách đi vào cuộc sống. Với quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa cao và nhu cầu nhà ở rất lớn, TP Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể trở thành địa phương tiên phong xây dựng thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp.

Nhìn rộng hơn, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp an sinh mà còn là chính sách kinh tế. Khi người lao động có nơi ở ổn định với chi phí hợp lý, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong thu hút và giữ chân nhân lực. Thị trường lao động vận hành hiệu quả hơn, sức cạnh tranh của nền kinh tế cũng được nâng lên.

Chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng vì vậy không đơn thuần là một nhiệm vụ trước mắt dành cho TP Hồ Chí Minh. Đó là tín hiệu cho thấy chính sách nhà ở của Việt Nam đang từng bước dịch chuyển theo hướng phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của xã hội hiện đại. Nếu được triển khai đồng bộ với những cơ chế đủ mạnh để thu hút đầu tư, nhà ở cho thuê sẽ không chỉ giúp hàng triệu người lao động an cư mà còn tạo thêm động lực cho tăng trưởng bền vững của đô thị lớn nhất cả nước.