Khơi thông dự án “treo”, kỳ vọng tăng nguồn cung nhà ở

Việc tháo gỡ các dự án đình trệ không chỉ bảo đảm quyền lợi người dân mà còn góp phần tăng nguồn cung bất động sản và phục hồi dòng vốn.

Mòn mỏi chờ gỡ dự án "treo"

Trước tình trạng hàng nghìn dự án tồn đọng nhiều năm, với tổng mức đầu tư khổng lồ, vượt 3,35 triệu tỷ đồng, vừa qua Chính phủ đã ban hành Nghị định 147 hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Người dân mua nhà, đất tại những dự án treo cũng hết sức quan tâm đến quy trình triển khai Nghị định 147. Bởi họ đã bỏ hàng tỷ đồng để mua nhà, nhưng tới nay vẫn chỉ là những bãi đất hoang hay công trình dở dang.

Sau 18 năm chờ đợi, điều mà người mua nhà tại dự án Khu đô thị ở Mê Linh, Hà Nội nhận được không phải là dãy nhà long lanh như trong quảng cáo, mà là bãi cỏ hoang mọc cao quá đầu người. Những người mua đã nhen nhóm hi vọng mới khi Nghị định 147 để xử lý, tháo gỡ cho các dự án tồn đọng kéo dài được ban hành.

Bà Phạm Thị Bích Hợp - Người mua tại Dự án The Diamond Park, TP Hà Nội nêu ý kiến: "Chúng tôi đề nghị phải có sự vào cuộc thanh tra dự án này có sai phạm gì không và phải xử lý như thế nào để trả lại cho cho chúng tôi những quyền lợi đáng được hưởng, mười mấy năm rồi".

Những khung nhà hoang xám xịt, hoen rỉ, nằm trơ sắt thép tại dự án chung cư đồ sộ ở phường Hà Đông đã tồn tại hơn 10 năm. Rất nhiều lần, nghe tin dự án sẽ tái khởi động, nhưng người mua nhà trông ngóng mãi vẫn chưa thấy máy móc, cần cẩu làm việc. Có những người đã nộp tới 100% tiền để mua căn hộ.

Trên đây chỉ là 2 trong số nhiều dự án kéo dài nhiều năm và đã thu tiền của khách hàng.

Ông Nguyễn Toàn Thắng - Người mua tại Dự án Usilk City, TP Hà Nội nói: "Nghị định 147 là niềm hy vọng cho khách hàng. Theo hợp đồng bàn giao nhà 2013, nhưng nay 13 năm sau khi chủ đầu tư huy động vốn của khách hàng lẽ ra đi xây công trình này thì lại mang tiền đi đầu tư những dự án bất động sản khác. Đây là cơ hội cuối cùng để chủ đầu tư thật sự chịu trách nhiệm, làm hết trách nhiệm của mình với khách hàng".

Những khối nhà dở dang nằm giữa một đô thị đang phát triển, còn giá nhà thì đắt đỏ, gây ra sự lãng phí lớn và tắc nghẽn nguồn lực phát triển. Đằng sau đó, còn là sự chờ đợi dài đằng đẵng của nhiều gia đình.

Xử lý sai phạm dự án chậm tiến độ

Nghị định 147 tập trung tháo gỡ vướng mắc cho các dự án đất đai tồn đọng, kéo dài trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực. Theo nhận định của các nhà quan sát thị trường, đây đều là những dự án khó, kéo dài qua nhiều thời kỳ. Nghị định tập trung giải quyết các vướng mắc quan trọng như: Xử lý dự án đã được cấp giấy chứng nhận không đúng quy định, hướng dẫn xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất... Theo cơ quan quản lý, đây sẽ là cơ sở quan trọng để xử lý quyền lợi cho người mua nhà.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, theo Nghị định 147, việc xử lý sai phạm của các tổ chức, cá nhân và tháo gỡ vướng mắc cho dự án sẽ được tiến hành cùng lúc. Điều này có nghĩa là người dân không phải chờ đợi xử lý xong các sai phạm của chủ đầu tư, rồi dự án mới được xây tiếp. Đây là vấn đề quan trọng mà các chủ đầu tư cần giải quyết khi tháo gỡ vướng mắc cho dự án.

Bà Dương Thị Thu Hà - Giám đốc Nhân sự, Công ty Cổ phần Tập đoàn Videc cho biết: "Tập trung nguồn lực tối đa để thúc đẩy việc hoàn thiện các thủ tục pháp lý của dự án tháng 11,12 đưa dự án vào xây dựng. Những văn bản đã ký với khách hàng chúng tôi sẽ tôn trọng, đảm bảo quyền lợi cho khách hàng không bị ảnh hưởng".

"Đối với những dự án còn hướng khắc phục, có hướng khắc phục cụ thể chi chi tiết thì đó là một trong những điều kiện để chúng tôi kiến nghị lên cơ quan chức năng để gỡ bỏ những vướng mắc đối với dự án. Việc khắc phục không thể nhanh được, không như chúng ta ngồi đây với nhau bàn thảo, mà liên quan nhiều đến nhiều quy định pháp luật. Chúng tôi đang làm, cũng mong muốn có sự đồng hành và chia sẻ của khách hàng", ông Vũ Tiến Dũng - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Sông Đà Thăng Long cho hay.

Tuy nhiên, theo ý kiến của người mua nhà - những người đã chứng kiến các chủ đầu tư nhiều lần thất hẹn từ ngày này qua tháng khác thì các doanh nghiệp phải chủ động xử lý vướng mắc của dự án. Đặc biệt là việc thương thảo bảo đảm quyền lợi với nhóm khách hàng đã nộp tiền mua nhà, chứ không thể chỉ chờ đợi sự tháo gỡ, hỗ trợ từ phía cơ quan chức năng.

"Chúng tôi rất mừng với chủ trương này, hi vọng lần này chủ đầu tư không lùi nữa. Chúng tôi cũng mong muốn cơ quan chức năng hỗ trợ cho chủ đầu tư, nhưng quan trọng là chủ đầu tư phải làm đúng hợp đồng đã ký kết", ông Nguyễn Thanh Hiệp - Người mua tại Dự án The Diamond Park, TP Hà Nội chia sẻ.

Ông Bùi Văn Hải - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá: "Khi mà đã giải phóng dự án cho chủ đầu tư để họ tiếp tục thực hiện thì chủ đầu tư ấy có điều kiện thực hiện tiếp hợp đồng với nhà đầu tư thứ cấp hoặc đơn lẻ, tức người dân. Nghị quyết này làm được là sẽ giải phóng cho việc đấy, đỡ khiếu kiện cho người dân rất nhiều".

Việc tháo gỡ cho hàng nghìn dự án, trong đó có nhiều dự án nhà ở, khu đô thị sẽ là động lực giúp tăng nguồn cung bất động sản. Tránh tình trạng người không có nhà ở, đất lại bỏ hoang. Đây cũng là giải pháp khơi thông dòng tiền cho chính các doanh nghiệp có dự án bị đình trệ nhiều năm.

Đẩy nhanh tháo gỡ dự án tồn đọng

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Nghị định 147 là Nghị định hướng dẫn thi hành, không phải là quy định chi tiết. Bởi vậy, ngay từ ngày ban hành là 7/5, các địa phương có thể tiến hành tháo gỡ vướng mắc ngay cho các dự án, không phải chờ đợi thêm bất cứ văn bản nào.

Cả nước hiện có hàng nghìn dự án đang gặp những khó khăn, vướng mắc khiến dự án chưa thể hoàn thành, có thể là triển khai dở dang và bỏ hoang. Điều này gây lãng phí không nhỏ, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân và địa phương.

Các dự án được xử lý vướng mắc theo Nghị định 147 là các thửa đất, dự án đã có kết luận thanh tra, kiểm tra. Việc xử lý nhóm dự án tồn đọng nhiều năm này vốn không đơn giản. Bởi mỗi trường hợp có thể chịu sự điều chỉnh đồng thời của nhiều luật. Hiện nay các địa phương đang đẩy nhanh việc rà soát, đưa ra phương án xử lý.

Bà Hứa Thị Hằng - Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Lạng Sơn cho biết: "Chúng tôi tập trung tháo gỡ, trường hợp các nhà đầu tư vẫn chây ỳ sẽ thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định, có thể là thu hồi".

"Tháo gỡ quan trọng nhất là sự chuẩn bị tài chính của doanh nghiệp, có phương án cụ thể thực tế", ông Hoàng Đình Tuệ - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư tỉnh Lạng Sơn nêu ý kiến.

Nghị định 147 đã phân định rõ trách nhiệm từng Sở, ngành, nhằm tránh tình trạng chồng chéo hay trốn tránh trách nhiệm.

PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến - Trưởng Khoa Pháp luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội đánh giá: "Lần này chúng ta kiên quyết tháo gỡ, tất nhiên đây là câu chuyện khó nhưng không phải chúng ta không làm".

Cùng với Nghị quyết 29 và Nghị định 147, một loạt các địa phương vừa qua cũng yêu cầu các xã, phường, dự án rà soát, báo cáo các dự án chậm triển khai nhiều năm. Đây là động thái tích cực góp phần tạo ra những động lực tăng trưởng mới.